Praca zespo這wa i kierowanie zespo貫m

Notatki z zaj耩 ZARZ主ZANIE KADRAMI GWSH - Katowice

  1. Istota i znaczenie pracy zespo這wej
  2. Formy zespo這wego dzia豉nia
  3. Tworzenie i organizacja zespo逝
  4. Typy zachowa w zespole
  5. Skuteczno zespo逝
  6. Zesp馧 pracowniczy jako system
  7. Osiem r鏊 lidera w zespole
  8. Proces kierowania zespo貫m i wiedza kierownicza
  • Rekrutacja pracownik闚
  • Role i fazy grupowe
  • Zarz鉅zanie ma造m i rednim przedsiebiorstwem
  • Gospodarowanie zasobami ludzkimi

  • Istota i znaczenie pracy zespo這wej

    spis treci

    Zesp馧 pracowniczy b璠ziemy traktowali w trojaki spos鏏:

    1. jako jednostk samodzieln lub element przedsi瑿iorstwa funkcjonuj鉍y w obr瑿ie formalnie wyodr瑿nionego ogniwa i pozostaj鉍y pod wp造wem swojego otoczenia.
    2. jako system dzia豉j鉍y rozmylnie, na kt鏎ego funkcjonowanie oddzia這wuje i wp造wa ca造 szereg funkcjonowania czynnik闚 ( natury ekonomicznej , socjologicznej , psychologicznej , technologicznej )
    3. jako dynamiczne zespolenie , pewna dynamicznie zmieniaj鉍a si kombinacja zasob闚 ludzkich , informatycznych ekologicznych , kt鏎e stoj na wejciu do organizacji , kt鏎e podlegaj transformacji ( proces przetwarzania , zmian) , kt鏎e s przetwarzane w stany wyjciowe , pojawiaj鉍e si na wyjciu jako produkt gotowy (us逝ga, informacja)

    Praca zespo這wa ( A. Sejhiewicz)- jest to podstawowa forma organizacji pracy przez kt鏎 rozumiemy okrelony stopie organizacyjnego zespolenia wykonawc闚 w procesie pracy dla wykonania okrelonych zada.

    Praca zespo這wa (B. House ) - to taki rodzaj dzia豉 zbiorowych gdzie wykonanie pewnych uporz鉅kowanych zbior闚 czynnoci i operacji powierza si okrelonej grupie os鏏 lub gdy pewna grupa os鏏 wykonuje zespo這wo zadania zlecone indywidualnie na ka盥ego z nich.

    Cechy pracy zespo這wej :

    1. wsp馧dzia豉nie czyli zorganizowane dzia豉nie zmierzaj鉍e do realizacji wsp鏊nego celu
    2. wsp馧praca
    3. wsp馧 partnerstwo
    4. mo磧iwo i ch耩 udzielenia sobie pomocy
    5. mo磧iwo 章czenia zawod闚 i specjalnoci
    6. mo磧iwo pe軟ienia funkcji w zale積oci od kwalifikacji , umiej皻noci , zdolnoci , aktualnych mo磧iwoci (ch璚i)
    7. zbiorowa odpowiedzialno za rezultaty pracy

    Trzy grupy problem闚 zachodz鉍ych w zespole :

    1. Grupa I - czynnoci maj鉍e na celu okrelenie zada , czynnoci motywuj鉍e , mobilizuj鉍e do dzia豉nia.
    2. czynnoci maj鉍e na celu okrelenie zada:
    3. motywowanie i mobilizowanie
    4. Grupa II - wypracowanie ideologii i sp鎩noci grupy
    5. wp造wanie na zachowanie
    6. kszta速owanie zachowania
    7. wp造wa na prac zespo逝
    8. wp造w na stopie odczuwanego przez cz這nk闚 zespo逝 zadowolenia , satysfakcji
    9. Grupa III - identyfikacja z grup - akceptacja wsp馧pracownik闚 zespo逝 , lidera zespo逝 , przyj璚ie cel闚 i zada postawionych przed zespo貫m , warunki pracy , metody pracy.

    Zalety ( mocne strony ) pracy zespo這wej :

    1. dzia豉nie, praca zespo這wa pozwala uzyskiwa lepsze rezultaty ni praca jednostek ( synergiczny efekt dzia豉nia zespo這wego )
    2. podniesienie wydajnoci pracy
    3. stworzenie warunk闚 do wykorzystania indywidualnych umiej皻noci w interesie zespo逝
    4. pozwala na wykonywanie ka盥emu cz這nkowi zespo逝 tego co jest dla niego odpowiednie , dzi瘯i temu wzrasta zadowolenie z pracy
    5. zmniejsza si poczucie zale積oci od prze這穎nego
    6. wzmacniaj si wi瞛y pomi璠zy poszczeg鏊nymi cz這nkami zespo逝 ( integracja) , grupa staje si ca這ci
    7. prowadzi do os豉bienia fluktuacji a przez to obni瘸 si koszty z tym zwi頊ane
    8. odci嘀a aparat kierowniczy od wykonywania zada w miar prostych , rutynowych , o niskim stopniu odpowiedzialnoci
    9. umo磧iwia dokonanie korzystnego podzia逝 pracy i daje mo磧iwo wzajemnej pomocy , grupowego rozwi頊ywania problem闚 ; u豉twia , przyspiesza , udra積ia przep造w informacji i proces komunikowania si , wymian dowiadcze , u豉twia pokonywanie r騜nic wynikaj鉍ych z indywidualnych postaw , umo磧iwia wsp鏊ne tempo pracy, uaktywnia proces wzajemnej kontroli i samokontroli .

    Potencjalne wady pracy zespo這wej :

    1. mo瞠 prowadzi do konformizmu
    2. mo瞠 pojawi si w zespole lider - samozwaniec wymuszaj鉍y na cz這nkach grupy przyj璚ie postaw negatywnych
    3. zmusza do czciowej rezygnacji z w豉snych ambicji na rzecz norm i wartoci funkcjonuj鉍ych w zespole
    4. zesp馧 potrzebuje wi璚ej czasu na podjecie decyzji lub rozwi頊anie danego problemu ni indywidualny pracownik

    Formy zespo這wego dzia豉nia :

    spis treci

    Dwie formy zespo這wego dzia豉nia :

    1. Zespo造 o specjalizacji jednorodnej - powstaj w wyniku 章czenia os鏏 dotychczas indywidualnie wykonuj鉍ych r闚noleg貫 czynnoci czy zadania , obejmuj wi璚 te zespo造 pracownik闚 o jednakowych specjalnociach ( np. tokarzy , lusarzy , mechanik闚 ) s zazwyczaj obowi頊ane do realizacji okrelonego typu dzia豉nia lub okrelonej formy produkcji - nie identyfikuje si z produktem finalnym.W ramach zespo堯w o specjalizacji jednorodnej wyr騜niamy zespo造 pracownicze w uk豉dzie macierzowym ( dualizm- podw鎩na podleg這 , ka盥y pracownik ma dw鏂h szef闚 ,uk豉d przedmiotowy organizuje pracownik闚 do dzia豉nia. Powstaj tu dorane , p造nne zespo造 pracownicze , kt鏎e funkcjonuj na czas pewnego zadania , po zrealizowaniu zadania cz這nkowie powracaj z powrotem do swoich zespo堯w , wysoki efekt dzia豉nia zespo這wego .
    2. Zespo造 o specjalizacji r騜norodnej - obejmuj wykonawc闚 o r騜nych zawodach i r騜nych specjalnociach , cz這nkowie tych zespo堯w realizuj kolejne czynnoci sk豉daj鉍e si na wi瘯sze zadanie czy nawet na pe軟y proces produkcyjny , praca jest tu wzajemnie uzale積iona.W ramach zespo堯w o specjalizacji r騜norodnej wyr騜niamy zespo造 pracownicze w uk豉dzie poziomym ( grupuj pracownik闚 realizuj鉍ych nie tylko dzia豉lno podstawow ale tak瞠 dzia豉lno pomocnicz lub o charakterze obs逝gi -np. monter闚 , lusarzy ) i zespo造 pracownicze w uk豉dzie pionowym ( grupuj pracownik闚 realizuj鉍ych opr鏂z funkcji wykonywanych r騜nego rodzaju proste funkcje kierownicze - planowanie czynnoci realizowanych przez ten zesp馧 , organizowanie przebiegu tych dzia豉 , motywowanie ustalanie zasad wynagradzania i premiowania ,kontrolowanie dzia豉 poszczeg鏊nych cz這nk闚 zespo逝 ) .

    Tworzenie i organizacja zespo逝

    spis treci

    Etapy tworzenia zespo逝 :

    1. etap formowania - dominuje niepok鎩 , zale積o od przyw鏚cy zespo逝 , testowanie zadania
    2. etap cierania si - dominuje atmosfera konfliktu , rodzi si emocjonalny op鏎 wobec lidera , wobec stawianych zada , metod , konflikt wobec wszystkiego
    3. etap normowania si - daje mo磧iwo kszta速owania , sp鎩noci grupy ,norm i zasad wsp馧篡cia , wsp馧dzia豉nia , cho ci鉚le jeszcze na tym etapie wyst瘼uje otwarta i dynamiczna wymiana pogl鉅闚 , wyodr瑿nia si to窺amo grupy , wsparcie
    4. dzia豉nie - wszystkiego rodzaju problemy interpersonalne zosta造 rozwi頊ane , cele i zadania zosta造 zaakceptowane , zesp馧 podejmuje dzia豉nie

    Kierownik powinien mie na uwadze podstawowe zasady :

    1. Zasada optymalnej liczby cz這nk闚 zespo逝 - im wi瘯szy zesp馧 pracowniczy tym wi璚ej problem闚 pod wzgl璠em przekona ,postaw ( spo貫cznych ,politycznych , moralnych)tym wolniej b璠 przebiega procesy wsp馧篡cia , wsp馧dzia豉nia . Du篡 zesp馧 to problem dla kierownika - wyst瘼uje stosunkowo ma豉 liczba kontakt闚 z podw豉dnymi , ograniczony przep造w informacji , trudnoci w egzekwowaniu realizowanych zada przez cz這nk闚 zespo逝 , trudnoci w odpowiednim motywowaniu podw豉dnych. Ma造 liczebnie zesp馧 - to silniejsza motywacja , to wi瞛i personalne , integracja zespo逝 , cz瘰tszy kontakt z podw豉dnymi , szybszy przep造w informacji . Optymalny zesp馧 jest uzale積iony od kilku czynnik闚 i rodzaj闚 pracy , od charakteru wykonywanych dzia豉 , od przestrzeni na kt鏎ej ten zesp馧 ma dzia豉 , od stosowanych rodk闚 章cznoci , od poziomu kwalifikacji pracownik闚 , od cech i osobowoci kierownika
    2. Zasada rezerwy kwalifikacyjnej
    3. Kp < Wp - kwalifikacje mniejsze od stawianych wymaga
    4. Kp = Wp - kwalifikacje s takie, jakie s stawiane wymagania ( sytuacja idealna)
    5. Kp > Wp - kwalifikacje przewy窺zaj stawiane wymagania ( w d逝窺zym przedziale czasu nie jest to dobre rozwi頊anie )
    6. Zasada perspektywy dzia豉nia - potrzeba , konieczno poinformowania kandydata na cz這nka zespo逝 o misji zespo逝 , celach stawianych przed zespo貫m , o warunkach dzia豉nia - funkcjonowania zespo逝 po to 瞠by kandydat m鏬 na wejciu wyzwoli emocje dodatnie lub ujemne
    7. Zasada dost瘼nej bazy technicznej - baza techniczna to wszystkiego rodzaju maszyny , urz鉅zenia , rodki transportu , wszystko to co ma do dyspozycji zesp馧 dla realizacji cel闚 i zada zespo逝 - musi u豉twia i umo磧iwia prac ( nie przeszkadza ) Zasada ta to potrzeba bie蕨cego modyfikowania bazy technicznej aby zesp馧 m鏬 skutecznie i sprawnie funkcjonowa

    Typy zachowa w zespole

    spis treci

    1. zachowania zadaniowe - pomagaj one zespo這wi na ustalenie i realizacj wsp鏊nych cel闚 ( np. poszukiwanie informacji , pozyskiwanie informacji , zach璚anie do podejmowania decyzji , wypracowywanie norm , wzor闚, stanowisk )
    2. zachowania zespo這we - wzmacniaj , buduj harmoni i sp鎩no zespo逝 ( np. motywowanie , nagradzanie cz這nk闚 zespo逝 , poszukiwanie kompromisu dla dobra zespo逝 , podtrzymywanie komunikacji wewn皻rznej ) (zachowania zadaniowe i zespo這we s potrzebne w zachowaniach zespo逝 )
    3. zachowania indywidualne - niepo蕨dane dzia豉nia powstaj鉍e w wyniku nie zaspokojenia potrzeb indywidualnych pracownika i przeszkadzaj鉍e zespo這wi w osi鉚ni璚iu celu. ( np. dominacja , d嘀enie do zdobycia dominacji nad grup , agresja , atakowanie pozytywnych pomys堯w , d嘀enie do zdobycia uznania , wsp馧czucie ,pomoc , ch耩 zwr鏂enia na siebie uwagi , tworzenie frakcji lub podgrup , kt鏎e b璠 atakowa造 grup i rozbija造 j od wewn靖rz

    Skuteczno pracy zespo逝 jest najwi瘯sza gdy mi璠zy zachowaniami zadaniowymi i zespo這wymi zachodzi czy istnieje w豉ciwa proporcja a zachowania indywidualne s ograniczone do minimum


    Skuteczno dzia豉nia zespo逝

    spis treci

    Skuteczny zesp馧 - to taki zesp馧 , kt鏎ego struktura , przyw鏚ztwo i metody dzia豉nia odpowiadaj wymaganiom jakie wymaga postawione przed tym zespo貫m zadanie.

    Cechy skutecznego zespo逝 Mac Gregora :

    1. przyja
    2. rozluniona atmosfera
    3. prowadzenie szerokich dyskusji ale tematycznie zwi頊anych z realizowanym zadaniem
    4. cele i zadania s zrozumia貫 dla cz這nk闚 zespo逝 i s przez nich akceptowane
    5. zesp馧 s逝cha krytycznych opinii
    6. przyw鏚ca nie dominuje nad pozosta造mi cz這nkami zespo逝

    Zesp馧 pracowniczy jako system

    spis treci

    Zesp馧 pracowniczy jest systemem spo貫cznym poniewa tworz go ludzie oraz systemem spo貫czno-technicznym poniewa obok ludzi wyst瘼uj maszyny

    Zesp馧 pracowniczy jako system jest :

  • podsystemem bo zawsze mo積a wskaza nadsystem
  • jest systemem otwartym bo widoczna jest jego ci鉚豉 wsp馧praca z aktywnym otoczeniem
  • jest systemem hierarchicznym bo mi璠zy jego elementami zachodz nadrz璠noci
  • jest to system aktywny bo jego elementy , cz這nkowie wsp馧dzia豉j
  • jest to system o dzia豉niu planowym ( wsp馧dzia豉nie cz這nk闚 zespo逝 jest wczenie przygotowane i obowi頊uje w pewnym wyznaczonym czasie )
  • jest to system o dzia豉niu sytuacyjnym (funkcjonowanie cz這nk闚 zespo逝 jest spontaniczne , nie przewidziane zale積e od zaistnia貫j sytuacji )
  • W zespo豉ch pracowniczych spotykamy hierarchiczne oraz partnerskie uk豉dy z kierownikiem. W uk豉dzie hierarchicznym kierownik zespo逝 odgrywa rol orodka dyspozycyjnego ( nadrz璠n ) , reprezentuje zesp馧 na zewn靖rz , odpowiada za wyniki zespo逝 . Jest mianowany przez jednostk nadrz璠n , z regu造 pracownicy nie maj wp造wu na jego wyb鏎. Natomiast uk豉d partnerski jest mo磧iwy w przypadku zespo逝 o du篡ch uprawnieniach i wzgl璠nie samodzielnych , zesp馧 wybiera lidera spor鏚 siebie a wybrany kierownik jest r闚norz璠nym cz這nkiem zespo逝 , jest wsp馧partnerem , nie ma prawa ingerowa w prac pozosta造ch . Kierownika wyr騜nia funkcja reprezentowania grupy na zewn靖rz.


    Osiem r鏊 lidera w zespole

    spis treci

    1. koordynator ( Jego cechy osobowoci : : jest zr闚nowa穎ny , indywidualista , dominuj鉍y charakter , przynaglaj鉍y do dzia豉nia . Role w zespole : kieruje procesem dzia豉nia , prac zespo逝 , ustala cele i priorytety , wykorzystuje zdolnoci interpersonalne np. przy dyskusjach . Cenne umiej皻noci : koncentruje prac zespo逝 na jego dzia豉niach , 豉godzi trudnoci , podtrzymuje zesp馧 w dzia豉niach . Koordynator jako lider zespo逝 jest efektywny w kierowaniu zespo貫m ale nie zawsze odpowiada potrzebom zespo逝. )
    2. realizator ( Cechy osobowoci : zr闚nowa穎ny , opanowany , preferuje stabilne struktury , jest efektywny i systematyczny w dzia豉niu . Role w zespole : praktyczny organizator , okrela zadania i role organizatorskie , ustala logiczna drog post瘼owania , wyjania cele. Cenne umiej皻noci : koncentruje si na sprawach praktycznych , jest systematyczny w dzia豉niu , charakteryzuje go up鏎 w d嘀eniu do osi鉚ni璚ia celu. Realizator jako lider zespo逝 pomaga w szybkim realizowaniu zada ale 豉two mo瞠 przeoczy rozwi頊ania nie konwencjonalne i innowacyjne )
    3. w鏚z ( Cechy osobowoci : niespokojny , energiczny , impulsywny , jasno myl鉍y , rywalizuj鉍y z innymi. Role w zespole : kieruje zadaniem , nadaje kszta速 wynikom pracy zespo逝 , okrela metody i sposoby dzia豉nia . Cenne umiej皻noci : interweniuje gdy zesp馧 nie realizuje zadania , dostarcza energii zespo這wi , prowadzi zesp馧 do celu. W鏚z jako lider zespo逝 potrafi prowadzi zesp馧 do szybkich decyzji , jest efektywny w dziedzinach w kt鏎ych si specjalizuje , mo瞠 by jednak postrzegany jako wykorzystuj鉍y zesp馧 do firmowania w豉snych decyzji . )
    4. innowator ( Cechy osobowoci : koncentruje si na najwa積iejszych kwestiach , introwertyk , intelektualista . Rola w zespole : jest r鏚貫m oryginalnych pomys堯w , mo瞠 wydawa si krytyczny przy rozwi頊ywaniu problem闚 , cz瘰to przyjmuje radykaln postaw. Cenne umiej皻noci : koncentruje si na najwa積iejszych zagadnieniach , proponuje nowe koncepcje , nowe rozwi頊ania gdy zesp馧 nie idzie do przodu . Innowator jako lider potrafi stymulowa zesp馧 do dzia豉nia ale jego d嘀enie do w豉dzy mo瞠 ograniczy inwencj zespo逝.)
    5. poszukiwacz r鏚e ( Cechy osobowoci : zrelaksowany , entuzjastyczny , zr闚nowa穎ny , dominuj鉍y ekstrawertyk. Rola w zespole : zewn皻rzna informacja , gromadzi informacje , improwizator , reprezentacja grupy na zewn靖rz . Cenne umiej皻noci : wykorzystuje zdolnoci interpersonalne do rozwi頊ywania konflikt闚 i obni瘸nia napi耩 w grupie. Poszukiwacz r鏚e jako lider potrafi utrzyma poziom dzia豉nia ale czasami wydaje si , 瞠 wa積iejsze dla niego s kontakty zewn皻rzne ni praca w grupie.)
    6. krytyk zespo逝 ( Cechy osobowoci : zr闚nowa穎ny , introwertyk , powa積y , krytyczny . Rola w zespole : zajmuje si trzew analiz , przyjmuje i interpretuje informacj , ocenia krytycznie wszystkich i wszystko. Cenne umiej皻noci : dba o zesp馧 , nie podejmuje niekorzystnych decyzji , dba aby nic nie zosta這 pomini皻e . Krytyk zespo逝 jako lider prowadzi do szybkich efektywnych rozwi頊a ale jest krytykiem i mo瞠 zburzy pewno cz這nk闚 zespo逝 )
    7. dusza zespo逝 ( Cechy osobowoci : zr闚nowa穎ny ekstrawertyk , nie d嘀y do dominacji , lojalny wobec zespo逝 , wyczulony na potrzeby innych . Rola w zespole : bazuje na komunikacji wewn皻rznej , podnosi morale zespo逝 , popiera i rozwija pogl鉅y innych , stanowi r闚nowag do dominuj鉍ych cz這nk闚 zespo逝 . Cenne umiej皻noci : buduje ducha zespo逝 b璠鉍 tego najlepszym przyk豉dem , roz豉dowuje napi璚ia w zespole. Dusza zespo逝 jako lider jest znakomitym cz這wiekiem do budowania jednoci w zespole , jest doskona造 w zespole dojrza造m natomiast , dla zespo逝 niedowiadczonego jest zbyt radykalny )
    8. skrupulatny wykonawca ( Cechy osobowoci : niespokojny introwertyk , du瞠 poczucie obowi頊ku , martwi si o przysz這 . Role w zespole : wprowadza 豉d i porz鉅ek , dotrzymuje termin闚 , realizuje plan dzia豉nia , zwraca uwag na szczeg馧y . Cenne umiej皻noci : sprawdzanie wynik闚 pracy zespo逝 , podnoszenie jakoci wynik闚 pracy zespo逝 , podnoszenie efektywnoci pracy zespo逝 . Skrupulatny wykonawca jako lider mo瞠 by efektywny bo dba o wykonanie zada ale mo瞠 nie doceni si tw鏎czych w zespole. )

    Etapy kierowania zespo貫m

    spis treci

    1. sformu這wanie - okrelenie cel闚 , kt鏎e b璠 realizowane przez zesp馧
    2. podzia cel闚 na zadania
    3. dob鏎 albo wyb鏎 sposob闚 dzia豉nia
    4. organizacja przebiegu dzia豉
    5. przekszta販enie poszczeg鏊nym cz這nkom zada i motywowanie ich do pracy
    6. kontrola tego co si dzieje w zespole